Una sa lahat,

wag mo nang isiping mag-apply

kung wala ka namang

bigote (

             o maski man lang plano

             na magpatubo

             nito

                   )

may pagkiling din ako sa mga lalaking hindi masyadong

matangkad,

kunwari, 5′8″, o 9″.

Gusto ko ang mga lalaking may malalapad na balikat

and malalaking mga kamay;

wala naman akong kahilingan sa laki ng iyong etits,

pero dapat gusto mo itong gamitin,

at sana lang, sa akin,  sa loob ko lang,

at papayag kang makipagyesyesyo ng madalas

hanggang tayo’y abutin ng 90.

At, may isa pa pala.

Gusto ko ng lalaking steady-

Iyong may planong maging asawa ko 

sa loob ng 50 o

60 na taon,

walang kasamang mga sabbatical.

Gusto ko ang mga lalaking mahilig sa mga tula,

at ang mga lalaking nagsusulat ay mas lalong nakaka-turn on (maski alam kong

                                                                                                hassle yun

ang totoo’y nakakatakot ang linyang iyan, dapat ‘atang baliktarin na lang:

“ang mga lalaking nagsusulat, nakaka-turn off”)

lalo na’t sila’y magaling.

Gusto ko din ng mga lalaking may ambisyon,

iyong mga lalaking kinukuha ang kanilang tadhana sa kanilang mga palad

at sinusubukang hubugin ito.

Gusto ko ng lalaking mekanikal,

iyong pisikal,

mahilig bumuo ng mga bagay,

gamitin ang kanyang mga kamay,

marahil ay atleta,

pero iyong atletang kumikilos ng may angking talino,

na sana’y natutunan niya sa mga libro.

Gusto ko ng lalaking may pananalig sa mga libro.

Ibig sabihin, magkakaroon din siya ng pananalig sa akin.

Isa akong mahaba at maharayang libro.

Gusto ko rin na ang aking lalaki’y isang lakwatsero,

ngunit homebody din,

iyong masayang magtratrabaho kasama ko

sa bahay, 

o iyong maligaya ding magpapariwara

at tumingin sa mga bagong bagay 

kasama ko;

iyong nakahanap na ng kanyang susi sa kahulugan ng mundo,

at iyong magbibigay ng susi sa akin sa kahulugan ng kanyang sarili.

Gusto ko ng lalaking 

may mabuting asal,

iyong marunong umayon sa mundo,

iyong mahilig sa mga himig,

at iyong may sariling style.

Iyong marunong maghanap-buhay,

maski pa malaki naman ang aking maiiaambag;

iyong gusto ng tunay na babae

at ‘yung mamahalin siya

para sa kanyang mga

narating na sa buhay.

Isang lalaking nagbabasa.

Isang lalaking mahilig magpinta.

Isang lalaking gustong makipag-usap habang kami’y nakahiga sa kama.

Isang lalaking mahilig sa tag-araw ngunit nabubuhay pa rin sa tag-lamig.

Iyong mahilig hawakan ang aking katawan.

Iyong mahilig humalik.

Iyong nagmamakinilya ng kanyang mga sulat.

Iyong umiinom ng Red Horse.

Iyong marunong mag-motorsiklo.

May koleksiyon ng mga libro.

May malaking aso.

‘Yung tatawagin ang pangalan ko sa kanyang pagtulog.

Sa totoo lang, isang lalaki pa lang ang nakilala ko na parang ganito;

pero kung sa tingin mo ay pwede ka,

ipadala mo na ang mga application form.

Pero, 

marahil wala kang laban sa unang kandidato.

Ngunit ako naman ay demokratiko 

at nais kong bigyan ang lahat ng pagkakataon.

Isama ang larawan ng iyong bigote.

Hindi ko pa natatapos iyong dokumento 

na naglalarawan ng saktong klase ng bigote na gusto ko.

Ngunit mataas ang aking panglasa.

Maniwala ka,

may mga bigoteng 

hindi talaga makakapasa.

Kilala ako sa pagiging pihikan.

salin ng “What I Want in a Husband Besides a Mustache” ni Diane Wakoski, mula sa aklat na The Motorcycle Betrayal Poems, 1971

isang Public Service Announcement na ginawa ko para sa grupong Rights ukol sa mga karapatang-pantao. i’m wondering if offensive siya sa mga kampon ng PETA at PAWS, sa mga vegan at vegetarian? ewan.

pero pinalaki ako ni ser bomen sa paniniwalang, “ang pinakamahalaga sa lahat, ay ang buhay ng tao.”

dahil may 1 ngayon. mabuhay ang mga manggagawa!

kasalukuyang minimina ang mga bundok ng agusan at surigao para sa lupang mayaman sa iron, chromite at iba pang minerals. unti-unting binabakbak ang mga bundok ng mga brand-new heavy equipment upang ipadala ang lupa sa japan para maproseso. sabi ng lolo ko, maski daw 400 years pang hukayin yang mga bundok ay hindi daw iyan mauubos, pero nag-aalala ang mga NGO sa lugar na ito na maaaring maging disaster ang mga minahan nito. hindi naman ako geological expert at madalas ay natutulog ako tuwing nat sci 2 sa diliman, pero isang tingin lamang sa mga litratong ito ay nakikita na ang pagkasira ng paligid.halos lahat ng mga litrato dito ay kinunan mula sa loob ng sasakyan, habang binabagtas namin ang highway na nag-uugnay sa butuan hanggang surigao. yan ang ginawa ng minahan sa highway, ang highway na sana’y magdadala ng pag-unlad sa mga bayan at lugar na pinagkakakabit-kabit nito. ngunit, sa halip na magbigay ng progreso ang mga minahang nito sa pamamagitan ng trabaho at sa buwis noong 2007 na umabot ng mahigit isang bilyong piso, mukhang puros perwisyo lang ang dala ng minahang ito. sirang-sira na ang kalsada papuntang surigao. bukod pa rito ay mapanganib ang bumiyahe sa lugar na ito dahil walang tao, at wala rin signal ng cellphone, at maaari kang mahulog sa bangin. buti sana kung may lumilipad pa rin na mga eroplano papasok ng tandag o ng surigao city pero sabi ng mga tagaroon, wala naman daw ginagawa ang mga kongresista nila para mapabuti ang mga kalsada o kalagayan ng minahan. kung sa davao ka manggagaling para umiwas sa minahan, aabot din ng siyam na oras ang biyahe mo.wala na rin daw iyong mga isda sa dagat, dahil kapag sinilip mo ang dagat, namumula na ang bahaging malapit sa bundok- hindi dahil sa dugo kundi dahil sa lupang naitatapon papunta dito. at isang maikling survey sa internet ang magdadala sa inyo ng mga datos na ito- displaced tribal minorites, militarization, human rights violations sa mga mining areas. masidhi ang pagtutol ng komunidad sa mga minahan. nakakabuti sana ang pagmimina kung maayos ang mga kontrata. pero may aasahan pa ba ang mga taong bayan? ewan ko ba.may isang baranggay doon, magandang gawing location ng commercial ng tide sabong panlaba. paano’y namumula ang lahat- ang mga binti ng mga bata, ang mga waiting shed, ang mga paaralan elementarya, tindahan, at iba pang opisina ng gobyerno. lahat natalsikan na ng putik dahil sa kalsadang mistulang ice cream na tunaw. maski ang mga labada, kulay putik na rin. lahat ng tao, nakabota kapag lumalabas ng bahay. at katabi ng lahat ng ito, ang opisina ng Taganito Mining Company- kulay puti ang building, malaki, parang palasyo dahil ibang-iba ang hitsura sa mga kapitbahay nitong maliliit na bahay at opisina. parang walang pakelam sa paligid, seemingly unaffected by all the destruction.ang surigao ay isang malaking lupaing puno ng irony. pun intended however corny this may sound, haha. mayaman ang surigao sa lupa, sa ulan, sa tubig-dagat. ngunit, halos lahat ng municipalities sa surigao ay fourth-class o fifth-class. sa madrid, P160 lang ang daily minimum wage para sa mga contractual na empleyado. sabi sa pelikulang balweg: “ang tao ang hindi nagma-may-ari ng lupa, ang lupa ang nagma-may-ari sa tao.”mayaman ang pilipinas, ngunit bakit tayo tuluyang naghihirap, sabi ng unang pahina ng MKLRP. and chenes.sa st. isidore parish sa madrid, bayang sinilangan ng aking tataymore info on mindanao here.

andami kong footage, ang dami kong script, hindi ko masimulan at hindi ko maisulat ng tuloy-tuloy. una’y dahil may lohistikal na mga balakid, una’y di pa ako marunong mag-capture ng footage, pangalawa’y kailangan ko munang linisin ang mga HDD ko, ikatlo’y dahil wala akong oras para sa mga ito dahil nakabinbin pa ang mga larawang kailangan kong ipinta, mga paper na isusulat para sa school, iyong mga tula ko, mga kailangan sa day job, mga taong kailangan makita, gawaing bahay, makulit na anak, at bukod pa rito, hindi naman ako diyosa- kailangan ko ring kumain, matulog, maligo, manood ng TV.

pwede naman kasing wag na lang mag-edit. pwede na lang kasing wag nang gumawa ng pelikula, makuntento na lang sa pagsusulat, ganun. pwede rin naman kasing manghuli na lang ng sex slave/ non-linear editor at ikukulong sa isa sa mga kwarto sa bahay namin para may magcacapture na lang at gagawa ng rough cut para sa akin, kagaya ng mga nakaraang proyekto. pero bahagi ng pagiging independent filmmaker ang maging pobre at maging independent. kanya-kanyang kayod kaya magtitiyaga muna akong magsuffer in the meantime.

ganito kasi yun, e. pwede namang hindi na lang gumawa at all. pero kasama sa retardedness ng pagiging alipin ng sining ay yung pangagailangang lumikha. ng kahit ano. lagi’t-lagi, sa kaloob-looban mo, may nag-uudyok sa iyong gumawa, magtrabaho, magkwento. na hindi lang pwedeng pagkasyahin sa mga blog na kagaya nito. at mahirap sagupain ang araw-araw na pag-iral na gumawa ng mga bagay kung alam mo, sa pinakamalalim na butas ng puso mo, ay mas gugustuhin mong magkulong sa isang kwarto, maghimay ng footage, at magsulat, kesa sa pumasok sa trabaho, mag-grocery, pumila sa bangko para magbayad ng mga bill ng ilaw, tubig, credit card.

masakit maging pilmmeyker, lalo’t iyong pagnanasang bumubuhay sa’yo ang siya ring kailangan mong hindi pansinin para mabuhay sa isang mas basic na antas na pag-iral. kasama pa nga sa angas na ito ay ang laksa-laksang desisyon na kailangan harapin kapag gumagawa ng pelikula- kung saan puputulin ang eksena, ang mga himig at awit na gagamitin, kung saan mo sisimulan at tatapusin ang kwento. at kung ano ang point ng lahat ng ito. at teka- nagwagi ka bang pagsilbihan ang mga tao sa ginawa mo, at kamusta naman ang treatment? naintindihan ba naman ng audience mo? hindi lagi’t lagi ay maaaring sundin ang layaw sa pagkatha lalo’t may halaga ang nais mong ipapanood sa pinili mong pagpapanooran. pwedeng umart ka lang ng walang humpay kung ang mga manonood mo ay uma-art lang ng walang humpay at walang pakelam sa mundo sa labas ng mga art gallery o ng CCP.

pero kung para sa mga tao ang ginagawa mo, dun sa mga taong walang panahong pumunta sa ccp, sa art gallery, iyong mga taong kailangang ikaw pa ang magdala ng pelikula sa kanila, at hindi ko tintutukoy ang mga pelikulang kayang-kaya nilang maaccess via pirated DVDs, mahirap gumawa ng pelikula na mapagbibigyan lahat ng mga kahingiang aestetikal at pulitikal, na siya ring aayon sa sariling style mo bilang artist/ pilmmeyker, at alam mong makakarating sa mga manonood mo ang gusto mong iparating.

kaya hanggang ngayon, limang taon na ang nakakalipas, wala pa rin akong nagagawang bago. gusto ko nang batukan ang sarili ko. hopefully, this year will be different.

isang araw,
binoot ni manny magsasaka
ang kanyang computer upang
umorder ng abono sa internet-

pagkatapos magbrowse
at magcompare ng prices,
nagpasya na siyang
kagatin ang promo
ng item #C234109-2349,
buy one take one,
free shipping on orders
above $300

ita-type na sana niya
ang paypal account number niya
sa blankong field sa website
ng ebay (mas mura kesa sa amazon)

kaso, naalala niya,
wala na nga pala siyang lupa.
binenta niya ang huling ektarya
para ipambili ng makinilya,
para sana maging manunulat,
dahil pagod na siyang
mag-araro, mag-abono,
at dayain ng gobyerno

at, nasa Pilipinas pala siya.

lahat ng nasa harapan niya-
ang computer, ang website,
ang reporma sa lupa, ang sikat ng araw,
libreng abono, patubig,
wagas na pag-ibig,
ang gintong butil ng palay-

lahat, lahat ay kathang-isip na lamang.
pira-piraso ng malawakang guni-guni.

parang iyong mga tulang naisulat niya-
nakasiksik sa mga singit
ng haligi ng kanyang tinitirhan,
kumukupas na ang pagkasulat,
naninilaw na ang papel.

naiinggit ako sa’yo
sapagkat kayang-kaya mong
ipakita ang maski ano,
maski iyong dapat itago.

samantalang ako,

sasabog na ang dibdib
at ang lahat-lahat ng
bahagi ng aking katawang
dinadaluyan ng aking
malapot na dugo,

pilit ko pa ring dinadamitan
ang mga bagay-bagay.

maski sumambulat
na sa lahat
ang hubad na hubad
na katotohanan.

naisip ko lang, kung mahal mo ngang tunay ang tao, hindi mo siya lolokohin. hindi mo sasabihin na papasok ka sa trabaho pero sa iba ka pupunta. hindi mo siya tatabihan sa pagtulog sa gabi habang ibang tao ang iniisip mo, at, ibang tao ang gusto mong kasamang magising pagdating ng umaga. hindi mo rin siya ipagluluto ng agahan, habang sinasabi mo sa iyong sarili: ibang tao ang gusto ko ipagluto ng agahan. hindi siya. hindi ka sasagot sa mga text niya sa pagitan ng mga bakanteng minuto ng iyong buhay at sasabihing, “mag-isa lang ako, papunta na, pauwi na.”. at hindi ka rin magsasabing “ikaw lang”, kahit alam mo namang may iba. at alam din niya. at alam ng maraming ibang taong kaibigan at kakilala niyo.

naisip ko lang, kung mahal mo ang bayan mo, hindi mo rin ito lolokohin. hindi mo hahadlangan ang katotohanan, ilalatag mo ang lahat-lahat sa hapag-kainan upang pagsaluhan ng mga mamamayan. hindi mo ito nanakawan ng oras, panahon, o pondo, hindi ka manlilinlang. gagawin mo ang lahat para sa ikabubuti nito, hindi sa ikakasira nito.

naisip ko lang din, na kaya natin ginagawa ang mga ginagawa natin, ay dahil naduduwag tayo. natatakot tayo sa kung ano ang tunay at totoo. napanood kita sa TV kanina, parang ipit na ipit ka na sa upuan mo, parang iniisip mo, ano bang nagawa kong kasalanan sa mga past life ko para malagay ako sa hindot na situwasyong ito? parang asar na asar ka na sa mga taong nagbigay sa’yo ng bungi-bunging script para sa lekat na hearing mo sa senado, at yamot na yamot na sa sarili mo dahil bukod sa pinagmumukha kang tanga nung ibang senador dahil mahina ang mga argumento mo, ang pinakanakakainis ay ‘di mo magawang humarap sa katotohanan at umamin, umamin sa lahat ng kabuktutan na iyong nasaksihan, sa kabuktutang iyong pinagtatakpan. napakahirap talagang maging sunod-sunuran.

ps. baka pwede penge din ako 500 thousand!

gma: punyeta! hearing na ni manny bukas, ano sasabihin niya dun sa mga bwiset na senador na yun?

fg: kailangan natin mag-isip ng kwento…

gma: wat if..

abalos: kunwari nagtext si jun sa kanya..

fg: oo ganun…

gma: na humihingi ng pang-shopping sa hongkong..

abugado: ma’am di pwede yang ganyan, flimsy po.

gma: punyeta ka, tinanong ko ba opinyon mo?!?!

abugado: sorry po, madam president…

abalos: oo…tapos.. sabihin natin..

fg: tinutulungan lang siya ni manny…

gma: eh paanong ang laking tulong ng 500 tawsand?!?

fg: dapat…

abalos: 40 mil lang sahod ni gaite sa gobyerno e..

fg: ah! alam ko!

gma: ano na namang kabobohan naisip mo?

fg: kunwari, magpaparenovate sila ng bahay!

gma: oo nga, maski obob ka pwede yang ideya mo!

abalos: eh, madam, nasubukan ko nang maging dukha, paano siya makakakuha ng 500k?

gma: dapat manggaling sa iba yun..

fg: galing kamag-anak?

gma: tama! kunwari bibili ng auto…

abalos: wag yun madam, luho yun e.

gma: pang-grocery?

abalos: hindi po kaparehas ng budget ninyo ang kina gaite, madam.

gma, punyeta, eh ano?

abalos: wat if, madam, kunwari, nanghiram si manny ng 500k sa tiyo niya, kunwari pamparenovate ng bahay nila, tapos si jun nagtext kay manny na giniginaw siya, tapos akala ni manny nasa london si jun kaya nilakihan yung binigay na pera, tapos… kaya lang siya pinahiram ni manny ng pera ay dahil… he has a good heart!

gma: wagi ang plano mo!!!

fg: oo, busilak naman ang mga puso ng mga taga-pamahalaan diba?

welcum to the land of the absurd

Elegy

Naglalakad akong nakatingala sa langit
at nadapa’t tumama ang ilong sa sahig.
Ngayon, nagdurugo ang buo kong katawan.
Ang aking mga tuhod, ang hangin, aking mga alaala.
Napunit ang aking palda,
at nawala ko ang aking mga hikaw, ang aking katinuan.

May mahahanap ba sa diwa
na ibang paraan
upang isabuhay ang pagwawakas ng pag-ibig?

Oda sa Pag-Ibig

Sa isang hapong hindi mo malilimutan
darating siya sa iyong bahay at uupo sa hapag-kainan.
Unti-unti, magkakaroon siya ng pwesto sa bawat kwarto,
at sa mga pader at kasangkapa’y mag-iiwan siya ng bakas,
pati ang iyong kama’y kanyang guguluhin, at gagawa ang ulo niya ng uka sa iyong unan.
Ang mga libro sa lalagyan, ang mahahalagang pakiramdam ng mga taon
ay magkakaroon ng bagong sisidlan ayon sa kanyang panlasa,
at ang mga lumang larawan, malilipat mula dito papunta doon.
Titingnan ng ibang mga mata ang iyong mga gawain,
ang iyong pagparoo’t parito sa pagitan ng mga dingding at yakap,
at ang pang-araw araw na ingay at amoy ay mag-iiba.
Sa isa sa mga hapong ito na ‘di mo malilumutan
siya na gumulo sa iyong bahay at tumira sa iyong mga bagay-bagay
ay lalabas sa pintuan nang hindi man lamang nagpapaalam.
At kailangan mo na naman ayusin ang iyong bahay,
ibabalik ang mga kasangkapan sa dating ayos, lilinisin ang mga pader,
papalitan ang susian, pupunitin ang mga bagong larawan,
wawalisin ang lahat para lamang maipagpatuloy ang sarili mong buhay.

Dasal

Wala nang bukang-liwayway o pamahiin,
wala nang liwanag, wala nang trabaho, wala nang mga dagli.
Lupa lamang, lupa sa mata,
lupa sa gitna ng bibig at ng mga tainga;
lupa sa dinurog na dibdib;
lupa sa loob ng natuyong simura;
lupang idiniin sa ilalim ng likuran,
bumabagtas sa nakapinid na mga binti, lupa;
lupa sa pagitan ng mga kamay na nakadantay doon.
Lupa at pagkalimot.

Kung ikaw ay madulas

Kung madulas pa ulit ang iyong paa,
puputulin na ito.

Kung dadalhin ka ng iyong kamay
tungo sa ibang landas,
mabubulok ito.

Kung kukunin mo ang iyong buhay mula sa akin
mamamatay ka
maski patuloy ka pang nabubuhay.

Magpapatuloy kang patay o nagmumulto,
naglalakad nang hindi ako kasama sa mundo.

syempre dapat lahat ng salin may tema, ahehehe.

salin ng “Elegy”, “Ode to Love” at “Prayer” ni Maria Mercedes Carranza at “The Slip” ni Pablo Neruda